تبلیغات
روانشناسی عمومی - خشم و کنترل آن
 
روانشناسی عمومی
تلاش برای بهتر زیستن
 
 
پنجشنبه 23 خرداد 1392 :: نویسنده : علی حسنپور

همه ما زمانی غمگین بوده ایم، خشمگین بوده ایم، از چیزی متنفر و بیزار بوده ایم، حسادت کرده ایم، لذت برده ایم، شاد بوده ایم، ترسیده ایم، مضطرب بوده ایم و ...
اینها همه احساسات و هیجانات ما هستند که همه افراد آنها را تجربه می کنند. پس باید با حالات هیجانی و احساسی خود آشنا شویم و بپذیریم و در مرحله بعدی برخورد صحیحی با آنها داشته باشیم و به طرز مناسبی آن را بروز دهیم. خشم یکی ازاحساسات مهم ما است. از آنجا که خشم باید به نحوی بروز داده شود که به خود فرد و دیگران آسیبی وارد نشود، بسیار اهمیت دارد.


خشمتان را كنترل كنید،
قبل از اینكه شما را كنترل كند.

ما از فكر یك حادثه بیشتر متاثر می شویم

تا از خود آن حادثه
اپیكتیتوس


خشم حالت برانگیختگی و هیجان شدید در هنگام روبرو شدن با محرک های نامناسب محیطی است که افراد در هر سنی آن را تجربه می کنند.
مهم ترین عوامل ایجاد کننده خشم عبارتند از:
- تجاوز به مالکیت افراد
- حمله و آزار کلامی
- حمله فیزیکی
- طرد کردن
- اصرار و پافشاری برای انجام کاری
- و ...
خشم یک جز غیر قابل اجتناب زندگی است ولی برخی افراد بهتر با آن مدارا می کنند.
در جهان امروز آموختن کنترل و اداره خشم به روشی مثبت و بی ضرر بسیار مهم است. افراد باید بیاموزند که احساس خشم و عصبانیت پذیرفتنی است ولی آسیب رساندن به خود و دیگران به خاطر عصبانی بودن، پذیرفته نیست. 
در این مقاله به تفصیل به نکات کلیدی در کنترل و اداره خشم پرداخته شده است که در مورد کودکان و بزرگسالان کاربرد دارد. این نکات کلیدی عبارتند از:
1- تشخیص احساس خشم در خود و دیگری
2- کنترل تکانه های خشم
3- روش های خودآرامی
4- توانایی نشان دادن خشم به روش غیرتهاجمی و بیان و انتقال احساس خشم به روش مثبت
5-  مهارت های حل مساله
6- نحوه خروج از یک موقعیت  تهاجمی و پرخاشگرانهمدیریت خشم

پسر بچه ای بود که اخلاق خوبی نداشت. پدرش جعبه ای میخ به او داد و گفت هر بار که عصبانی می شوی باید یک میخ به دیواربکوبی.
روز اول، پسربچه 37 میخ به دیوار کوبید. طی چند هفته بعد، همانطور که یاد می گرفت چطور عصبانیتش را کنترل کند، تعداد میخ های کوبیده شده به دیوار کمتر می شد.
بالاخره روزی رسید که پسر بچه دیگر عصبانی نمی شد. او این مساله را به پدرش گفت و پدر نیز پیشنهاد کرد که میخ ها را از دیوار بیرون آورد. پسر بچه بالاخره توانست به پدرش بگوید که تمام میخ ها را از دیوار بیرون آورده است.
پدر دست پسربچه را گرفت و به کنار دیوار برد و گفت: " پسرم! تو کار خوبی انجام دادی. اما به سوراخ های دیوار نگاه کن. وقتی تو در هنگام عصبانیت، حرف هایی می زنی، آن حرف ها هم چنین آثاری به جای می گذارند.
تعریف خشم
خشم احساسی است که به صورت جسمانی و هیجانی ابراز می شود. خشم واکنش طبیعی ارگانیسم نسبت به شرایطی است که فرد دچار ناکامی می شود. این احساس می تواند از یک احساس خفیف ناخوشایند شروع شده و تا احساس شدید عصبانیت گسترش یابد. با این که خشم احساسی طبیعی و لازم است ولی وقتی شدت آن خیلی زیاد باشد و نحوه ابراز خشم توسط فرد مناسب نباشد، می تواند مشکل ساز شود.
ویژگی خشم این است که در عین حال که جزیی از زندگی است، می تواند ما را از رسیدن به هدف هایمان بازدارد. از یک سو، عصبانیت واکنشی طبیعی است و از سوی دیگر می تواند در روابط اجتماعی اختلال های جدی ایجاد کند و مانع دستیابی به اهدافمان می شود.
باید توجه داشت که ما نمی توانیم نسبت به هرکس یا هرچیز که ما را تحریک کرده یا آزار می دهد، خشم بورزیم. قوانین، ضوابط اجتماعی و عقل سلیم محدودیت هایی را برای بروز خشم به شکل طبیعی اعمال می کنند. تاریخ نیز نشان دهنده این است که جامعه بشری از خشم کنترل نشده آسیب های فراوانی دیده است.
خشم در دوران های گذشته مکانیسمی بود که بقا بشر را تامین می كرد ولی واقعیت این است که قانونمندی جامعه انسانی کارکرد خشم را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.
امروزه حیات فرد ارزشمندترین موهبت ها است و هر عاملی که این حیات را به مخاطره اندازد، نفی می گردد. خشم نیرویی است که هدفش تخریب و از بین بردن است و جامعه انسانی به هیچ وجه به خشم این اجازه را نمی دهد.
علل خشم
بررسی علل خشم یکی از مسایل مهم در رابطه با مهارت کنترل خشم است. آیا تاکنون از خود سوال کرده اید ما به چه علت خشمگین می شویم. آیا مایل هستید به این سوال ها جواب دهید؟ آیا می توانید علل ایجاد خشم را نام ببرید؟
علایم هشداردهنده خشم
 نکته بسیار مهم در مورد کنترل خشم این است که به محض ایجاد خشم بتوانیم آن را تشخیص دهیم و پیش از شدت پیدا کردن کنترل كنیم. برای این کار بهتر است نسبت به علایم اولیه ایجاد خشم در خود حساس شده و آنها را به محض بروز بشناسیم.
نشانه های معمول خشم شامل نشانه های کلامی و غیر کلامی اند. نشانه های غیرکلامی عبارتند از:
- حالت صورت ( اخم، چین دادن پیشانی، انقباض عضلات صورت و ...)
-  حالت نگاه ( چشم غره رفتن، نگاه نکردن به صورت فرد مقابل و ...)
-  حرکات بدنی ( پرتاب کردن اشیا، مشت کردن دست ها، هل دادن و ...)
نشانه های کلامی عبارتند از:
- استفاده از کلمات غیر مودبانه
- تمسخر کردن
- توهین و بی احترامی
- با صدای بلند صحبت کردن
- سکوت کردن
- داد زدن
و ...
بدن ما به روش های مختلفی احساس خشم و هیجان را تجربه می کند. علایمی مثل تپش قلب، لرزش دست ها، چانه و بدن، برافروختگی صورت، پریدگی رنگ، انقباض عضلات بدن، درد معده، لرزش صدا و تنفس تند ممکن است در طی یک حمله خشم بروز کنند.
دانستن فیزیولوژی و علایم جسمی خشم در به کار بردن روش هایی برای تعدیل این واکنش ها مفید است.

شیوه های ابراز خشم
واکنش افراد مختلف به احساس خشم متفاوت است. برخی افراد هنگام احساس خشم، رفتارهای پرخاشگرانه ای از خود نشان می دهند مثلاً ناسزا می گویند، دیگران را کتک می زنند، اشیا را پرتاب می کنند یا می شکنند و ...
فکر می کنید این شیوه چه عواقبی دارد؟

برخی افراد هنگام خشم آن را نشان نمی دهند. آنها شدیداً رفتار خود را کنترل می کنند و هیچ علامتی از خشم نشان نمی دهند. می گویند این افراد خشم خود را فرو می خورند. فکر می کنید این شیوه چه عواقبی دارد؟

برخی افراد سازگارانه ترین رفتارها را در هنگام خشم نشان می دهند یعنی ...
مهارت های کنترل خشم
اداره خشم یکی از مهارت های مهم زندگی است. افراد باید بیاموزند که چگونه با خشم خود به روشی مفید و موثر برخورد کنند. نمی توان برای همه افراد از یک روش واحد کنترل خشم استفاده کرد. افراد مختلف نیاز به روش های متفاوتی برای کنترل خشم خود دارند.
این شیوه ها شامل موارد زیر است:
- آرامش آموزی و تنفس عمیق - خودآگاهی هیجانی
- بازسازی شناختی   - تخلیه انرژی
-  مهارت های حل مساله  - تغییر محیط
- حواس پرتی    - پیش بینی داشتن 
-  به شوخی گرفتن   - درمان های شناختی- رفتاری

 تغییر محیط
گاهی در محیطی که قرار داریم عواملی وجود دارد که آستانه تحریک ما را در مورد خشم پایین آورده یا حتی باعث عصبانیت ما می شوند. حذف این عوامل در صورت امکان، یا حتی ترک محیط می تواند باعث کاهش میزان خشم ما شود.
پس اگر عصبانی هستید، سعی کنید عوامل محیطی را تغییر دهید  مثلاً برای کاهش سرو صدا تلویزیون را خاموش کنید، اطراف خود را مرتب کنید و ...
در شرایطی که احتمال می دهید ادامه حضور شما در آن محیط ممکن ست باعث درگیری شود، محیط را ترک کنید.

نویسنده:دکتر ندا علی بیگی

یه مطلب دیگه هم به نظرم مفید اومد بزارم

احساس مناسب مطلوب یعنی احساسی  که با موقعیت تناسب دارد. هر گاه احساسات به شدت فرو نشانده شوند کسالت و اصله ایجاد می کنند و هر از گاهی از کنترل خارج می شوند، یعنی شدید و دلربا گردند مرضی می شوند یعنی همان گونه که در افسردگی سکون وار خشم شدید و برانگیختگی دیوانه وار دیده می شود. هدف دستیابی به تعادل است نه سرکوب کردن هیجان ها: در واقع کنترل هیجان های درمانده کننده بهزیستی عاطفیست موارد افراطی یعنی هیجان های که شدت زیادی پیدا می کنند یا مدت مدیدی به طول می انجامند ثبات روحی را تحلیل می برند.

 

به نظر می رسد که در میان تمام حالات روحی و روانی که مردم سعی می کنند از آن ها بگریزند خشم ناسازگار ترین آن ها است.  خشم حالتی است که همه مردم در کنترل آن بسیار نا توانند . تک گفتار درونی حق به جانب که این احساس را هر چه بیشتر بر می انگیزد. متقاعد ترین استدلال ها را به ذهن جاری می کند تا آن که خشم رها شود.

این که خشم غیر قابل کنترل است یا این نظریه که خشم هر شدتی داشته باشد نباید آن را کنترل کرد . دیدگاه دیگری در مقابل تصویر بی روح این نظریه بر این عقیده است که می توان به طور کامل از بروز خشم اجتناب کرد. اما مطالعه دقیق یافته های تحقیقات نشان می دهد که تمام این گرایش ها رایج اگر نگوییم در کل  افسانه ای بیش نیست منحرف کننده اند.

ماهیت و ارزش خشم و عوامل به وجود آورنده آن :

هیجانات: ( حالتی در جاندار خواه خفیف خواه شدید که در جریان تجاربی با مایه های عاطفی نمایان می شوند) همیشه با تعارض های درگیرند و خشم یکی از رایج ترین آن ها ست.

خشم واکنشی هیجانی و دفاعی است که در مواقع ناکامی نادیده نادیده گرفته شدن و مورد حمله قرار گرفتن ابراز می شوند حس در خطر بودن محرک عمومی خشم است.

اعتقاد بر این است که معمولا” توسط دیگران و یا محرک های بیرونی خشمگین و عصبانی می شویم.وقتی از کسی عصبانی می شویم ، خود به خود دیگری را مسئول احساسات ناخوشایند خود می دانیم . ولی واقعیت این است که ممکن است دیگران جرقه اول را زده باشند ولی این خود ما هستیم که می توانیم آتش آن را شعله ور تر کنیم و یا آن را خاموش کنیم.

حال راه کار های کنترل خشم چیست؟

مهارت های کنترل خشم

مهارت اول:

اولین قدم در مهار کردن خشم، غم، حسادت، تنفر، ترس، شرم و به طور کلی هر نوع احساسی آگاهی داشتن نسبت به آن است. آگاهی نداشتن به خشم باعث می شود که هیجان به وجود آورنده رفتار شود و به احتمال زیاد رفتاری که ناشی از یک احساس منفی باشد، رفتار صحیحی نخواهد بود.

مهارت دوم:

نیت فرد دیگر را توضیح دهید.

زود نتیجه گیری نکنید. نیت فرد دیگر را روشن کنید و مطمئن شوید عصبانیت شما سنجیده و به جا است تا هنگامی که موقعیت را به صورت دقیق بررسی نکرده اید ، ممکن است سو برداشت شود.

مهارت سوم:

تصمیم بگیرید که با خشم تان چه کنید. آن را ابراز کنید یا پنهان نمود؟

هنگامی که خشم خود را ابراز می کنید نگران جدایی و عصبانیت فرد دیگر می شوید. ابراز مستقیم خشم از امتیازات خاصی برخوردار است. ابراز خشم احساس شما را به فرد دیگر می فهماند. در عدم ابراز خشم خطراتی وجود دارد. نخست آن که پنهان کردن خشم مشکلی را حل نمی کند و موجب افزایش ناراحتی شما می گردد. این امر محسوس نیست.خشم مخفی ممکن است موجب بیماری جسمانی گردد. نگه داشتن خشم تنها به شما و روابطتان صدمه می زند.

 

مهارت چهارم:

در شرایط  مناسب خشمتان را به طور مستقیم ابراز نمایید. از طریق:

 

1- توصیف کردن رفتار فرد دیگر:

خشم خود را به عامل آن ابراز کنید. آن را تعمیم ندهید. درباره عصبانیت خود دقیق باشید.اقدامات فرد دیگر را به دقت توضیح دهید و اصل مطلب را ذکر کنید.

یک توصیف:” جمشید این سومین بارست که حرف مرا قطع می کنی.” نگویید:” جمشید واقعا” بی ادب هستی”

2- توضیح دادن احساس خشم خود:

احساست خود را با به کار بردن جملات شخصی و مشخص نمودن احساسات از طریق نام گذاری و یا از طریق تشبیه عمل یا برخی از گفتارها بیان نمایید. با یک کار پدر طرف را درنیاوریم.

نگوییم:” تو موقع راه رفتن اصلا دقت نمی کنی.” بگوییم:” به بازویم ضربه زدی “

 

3- هم خوان ساختن پیام های کلامی و غیر کلامی:

وقتی خشم تان را ابراز می کنید باید از مهارت های ماهرانه کلامی و غیر کلامی استفاده کنید.در ابراز احساسات پیام های غیر کلامی بهتر از کلمات عمل می کنند. حالت چهرتان باید جدی بوده و تن صدایتان حالت سرد و بی احساسی نداشته باشد.

 

4- تمرکز کردن بر تکلیف:

ابراز مستقیم خشم به طرف شخص مخرب تر از ابراز مستقیم آن نسبت به موضوع است.

 

5- قاطع بودن در مقابل پرخاشگر بودن :

افراد قاطع با فردی که موجب خشمش شده است گفتگو می کنند. و متناسب با اوضاع احساسات خود را بیان می دارند.

 

6- ارزیابی تاثیر خشم بر دیگران:

فرصت توضیح دادن را به دیگری بدهید. با گوش دادن دقیق به آن چه دیگری می گوید خود را علاقمند نشان دهید.

 

7- رها کردن خشم:

خشم احساسی نیست که بخواهید آن را در خود محفوظ نگهدارید. هنگامی که خشم خود را به طور سازنده ابراز نمایید از دست آن راحت می شوید.

 

8- مهارت پنجم:

 

هنگامی که ابراز مستقیم خشم نامناسب است آن را به طور غیر مستقیم بیان دارید.

 

1- ورزش:

تمرینات ورزشی انرژی جسمانی را رها می سازد و این مهمترین بخش خلاص شدن از احساس خشم است.

 

2- واکنش جسمانی:

این یک رو حتما” حال می کمید و خوش تان می آید. ظروف را بشکنید، ناله کردن، فریاد کشیدن، گریه کردن، و سالم تر و کم خرج تر: زدن بالش به دیوار است. و این ها انرژی ب�
�نتان را می گیرد.

 

3- جدایی روانشناسی:

با روش های زیر نسبت به موارد استرس زا بی اعتنا شویم:

1-3- حل و فصل به صورت ذهنی. افکار انتقام جویانه را کنار بگذارید.

2-3- جملاتی  به خود بگویید که به شما کمک می کند تا از احساسات منفی خلاصی یابید.

3-3- نگرش خود را نسبت به عصبانیت تغییر دهید.

 

4- تمرین آرامش عضلانی:

این یکی رو باید از کتاب های در باره آرامش عضلانی یا ریلکسیشن مورد مطالعه دقیق قرار دهید. نمی شود که در این مختصر کل روانشناسی را شرح داد..!!!!!

 

مهارت ششم:

تجزیه و تحلیل و مدیریت خشم

 

آگاهی شما باید به قدری باشد که تشخیص دهید :

الف- حوادث و رفتارها عامل خشم هستند.

ب- علایم درونی برانگیختگی حاکی از خشمگین شدن شما است.

 

مهارت هفتم:

ارزیابی میزان تاثیر موقعیت های  خشم برانگیز گذشته در کنترل رفتار فعلی ما:

 

انباشته شدن احساس خشم ناشی از اتفاقات گذشته از جمله عواملی است که باعث می شود در دراز مدت قدرت تحمل ما کاهش یابد. پایین آمدن ظرفیت فرد در برابر خشم  کنترل و آگاهی بر رفتار را به شدت کاهش می دهد.

 

مهارت هشتم:

استفاده از روشهای تغییر مرکز توجه در کنترل خشم

حواس پرتی  دقت و توجه ما را از موضوع  اصلی خارج می کند و موضوعات فرعی مورد توجه قرار می گیرد.

 

روش های حواس پرتی:

 

1-  شمردن اعداد:

 چه به صورت برعکس و چه عادی باعث کاهش خشم می شود . البته نه با صدای بلند ، بلکه در ذهن  خود!!!1

 

2- خواندن شعر:

با خواندن شعر ذهن بیشترین تمرکز را بر این مورد می گذارد و صد البته باز از میزان خشم کاسته می شود.

 

3- به یاد آوردن یک خاطره یا تصویر خوشایند:

مانند: در روز 22 تولد تان به چه می خندیدید.!!!

 

4- فکر نکردن:

تهی از مغز و ابزار اندیشیدن!!!! این فکر نکردن نیاز به تمرکز بالایی دارد. و باعث حواس پرتیمان از ابراز خشم می شود.

 

نحوه برخورد با فرد خشمگین:

 

1- خشمگین نشوید یا رفتار پرخاشگرانه نشان ندهید:

اگر کسی از شما خشمگین است ، در اولین قدم بهتر است بر احساسات خود کنترل داشته باشید.

 

2- به دیگری حق خشمگین شدن بدهید.

همان طور که شما به خودتان این اجازه را می دهید به دیگری نیز این احساس را بدهید که از رفتار شما خشمگین شود.

 

3- خشم فرد را از پرخاشگریش جدا کنید.

پرخاشگری وسیله ای است برای آسیب رساندن به فرد دیگر، اما خشم وسیله ای است برای برداشتن موانعی که بر سر راه خواستهای مان است.

 

4- توجه خودتان و فرد دیگر را بر روی موضوع متمرکز کنید.

از خشم پریشان و آشفته نشویم . و تمرکز خود را بر روی موضوع حفظ نماییم.

 

5- هیجانات دیگری مانند محبت و احترام را به کار بگیرید.

 

6- توضیح منطقی از موقعیت ارائه دهید.

 

7- الگوی برای دیگران باشید: برای چه؟ شما الگوی خوب اشید برای ابراز خشم

 

8- با خودتان حرف بزنید:

بگویید:” خشم او یک ناراحتی کوچک است نه یک فاجعه بزرگ”

منبع: سایت میگنا





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


هدف از ایجاد این وبلاگ در میان گذاشتن مسائل و مقالات مربوط به علم روانشناسی عمومی و علم آمار است همچنین به اشتراک گذاشتن نظرات و دریافت پیشنهادات و انتقادات شما عزیزان می باشد و شما نیز اگر تمایل دارید مقاله سمینار ،کنفرانس ،پاورپوینت یا هر مطلب دیگرتان با نام خودتان در این وبلاگ قرار گیرد لطفاً مطالب را به آدرس hasanpor1356@yahoo.com ایمیل فرمایید ویا با شماره 09143207835 تماس حاصل نمایید.

مدیر وبلاگ : علی حسنپور
نظرسنجی
نظر شما در مورد گنجاندن نمونه سوال و یاداشتهای کلاس (دروسی که توسط اساتید تدریس میشه ) چیست ؟








نظر شما در مورد گنجاندن نمونه سوال و یاداشتهای کلاس (دروسی که توسط اساتید تدریس میشه ) چیست ؟








جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
کد جست و جوی گوگل