تبلیغات
روانشناسی عمومی - استرس سخنرانی1
 
روانشناسی عمومی
تلاش برای بهتر زیستن
 
 
شنبه 26 اسفند 1391 :: نویسنده : علی حسنپور

چطور می شود یك سخنور خوب شد و خوب و روان و راحت صحبت كرد چون من در صحبت كردن در یك جلسه رسمی می ترسم. لطفا مرا راهنمایی كنید.

منشاء مشكل شما کم رویی و نوعی اضطراب اجتماعی است . اضطراب اجتماعی از عدم یادگیری مهارت های اجتماعی ناشی می شود. یكی از ابعاد وجودی انسان كه باید در محیط خانه و مدرسه متناسب با سایر ابعاد رشد كند, بعد اجتماعی است .


انسان موجودی اجتماعی است و باید در بستر اجتماع با همنوعان خود زندگی كند. برای این كه بعد اجتماعی انسان رشد كند و در صحنه های گوناگون بتواند با دیگران روابط مناسبی داشته باشد باید مهارت های اجتماعی را یاد بگیرد.
 بعضی خانواده ها و یا بعضی از معلمان و مربیان در دوران كودكی و نوجوانی , زمینه رشد و شكوفایی كودك را آن طور كه باید, فراهم نمی كنند و یا قادر به آن نیستند, یا امكانات لازم را ندارند و یا خودشان نیز در این زمینه دچار مشكل هستند. به هر دلیل , این فرایند اجتماعی شدن و یادگیری مهارت های ارتباطی با دیگران به درستی تحقق پیدا نمی كند وقتی نوجوان وارد صحنه های بزرگ اجتماعی می شود, فشار و ناراحتی های كم رویی را در خود بیش تر حس می كند; زیرا می خواهد دوست یابی كند, با همكلاسان خود صمیمی باشد, در كلاس درس در مقابل جمع كنفرانس دهد و... علی رغم این كه توانایی لازم را برای یادگیری مطالب دارد و آنها را نیز خوب می داند, ولی از ارائه آنها در مقابل جمع عاجز است و دچار اضطراب , خجالت و كم رویی و عوارض ناشی از آن می شود. خوشبختانه یادگیری مهارت های اجتماعی و بر طرف كردن اضطراب و ترس در مقابل جمع , كاری است كه امكان عملی آن وجود دارد و تجربه نیز آن را ثابت كرده است .
 بنابراین اگر كسی تصمیم جدی داشته باشد, می تواند با این مشكل مقابله كند و خود را درمان نماید و از حصار كم رویی رها شود و از توانمندی هایی كه دارد بهره ببرد. در فرهنگ ملی و دینی ما ایرانیان , مانند سایر ملل , آداب و رسومی وجود دارد كه اگر خوب رعایت شوند, فرایند اجتماعی شدن به آسانی تحقق پیدا می كند.
 از جمله این آداب , سلام كردن و احوال پرسی از دوستان و خویشاوندان است در برخورد و معاشرت با دیگران سعی كنید:
1- در دادن سلام پیش قدم باشید.
2- بعد از سلام با جملات مرسوم , احوال پرسی كنید و تا از شما جدا نشده اند سعی كنید از آن ها جدا نشوید.
3- تلاش كنید كه در كارهای اجتماعی در محیط خانه , مدرسه و دانشگاه مانند اردو و بازی های دسته جمعی شركت كنید و نقش فعالی را بپذیرید.
4- هنگام صحبت با دیگران یا در مقابل جمع به اعضای بدن خود (دست , پا, نحوه صحبت و...) هیچ توجهی نكنید و توجه خود را بر مطلبی كه می گویید متمركز كنید.
5- قبلا مطلبی را كه می خواهید در مقابل جمع بازگو كنید چندین بار در مقابل آینه تكرار كنید و فرض كنید كه در مقابل جمع می باشید.
6- سعی كنید بر آنچه می خواهید بگویید تسلط كافی داشته باشید.
7- اگر با شكست مواجه شدید, خود را نبازید و برای بار دیگر خود را آماده انجام آن كار بكنید.
8- قبل از این كه در مقابل جمع قرار گیرید به خودتان تلقین كنید كه ((می توانم در مقابل جمع صحبت كنم )).
9- وقتی حالت اضطراب پیدا می كنید سعی كنید همه ماهیچه های بدنتان را آرام و شل كنید.
10- برای شكستن جو حاكم بر جمع و آرامش در صحبت كردن سعی كنید داستان های كوچك , طنز, لطیفه های شیرین و مناسب را كه افراد خبره در جلسات سخنرانی بیان می كنند, در دفترچه ای یادداشت كنید و شما نیز در شرایط مقتضی از آنها استفاده كنید. مطمئن باشید با جدیت , پشتكار و تمرین به خوبی می توانید بر مشكل اضطراب اجتماعی و كم رویی پیروز شوید.
لازم به ذكر است كسب چنین مهارتی نیازمند تمرین و گذشت زمان است و نباید انتظار داشت كه یك شبه و بطور دفعی بر این مشكل فایق آیید بنابراین از تمرین و ممارست و سعی و تلاش بیشتر خسته نشوید.
سخنورى مهارتى است كه با داشتن برخى ابزارهاى لازم با تمرین و ممارست بدست مى‏آید و همانطور كه یكى از سخنرانان زبردست گفته یك هنر است طبیعى است در هر هنرى اصول خاصى خود و شیوه‏هاى مشخص دارد. ما در اینجا به برخى اصول و روشهاى لازم براى تقویت قدرت نطق و سخن گفتن را بیان مى‏كنیم و امیدواریم مفید واقع شود.
 1. قبل از هر چیز باید خزینه‏ى لغات خود را گسترش داد. در صورتى كه انسان از واژه‏ها، كلمات و جملات تركیبى و اصطلاحات زیادى در حافظه‏ى خود داشته باشد هنگام سخن گفتن به دنبال كلمه و جمله‏اى نخواهد گشت و از كلمات مختلف و متكثرى كه در حافظه خود دارد استفاده كرده و متوقف نخواهد شد. و این امر در گرو مطالعه زیاد است بنابراین باید زیاد مطالعه كرد مطالعه در زمینه‏هاى مختلف و مورد علاقه.
 2. آشنایى با ادبیات فارسى كه نقش زیادى در جمله‏بندى و تركیب جملات دارد، شرط دوم پیدا كردن این مهارت است. در این زمینه خواندن متون ادبى مثل گلستان و بوستان سعدى و نظایر آن در فصاحت و بلاغت مؤثر است.
 3. تمرین و تكرار شرط اساسى این هنر و مهارت است. در هر موقعیتى هر چند كوچك و با تعدادى اندك موضوعى را آماده كرده درباره‏اش با دیگران به گفتگو و تبادل نظر، بپردازید و با شهامت كامل درباره‏ى آن موضوع (كه قبلاً درباره‏اش خوب فكر كرده‏اید و یا مطالعه داشته‏اید) سخن بگوئید. مثلاً درسهاى خود را براى هم‏كلاسى خود بیان كنید (اصطلاحا به قول طلاب حوزوى مباحثه كنید) و یا در كلاس درس، بطور پیشنهادى موضوعى را انتخاب نموده و كنفرانس بدهید و یا حتى در اتاقتان با دوست و هم اتاقى خود مطلبى را آماده كرده براى آنها بازگو كنید و... و به طور كلى به هر مناسبتى و در هر موقعیتى به ایراد سخن بپردازید. البته لازمه‏ى این امر تسلّط نسبى شما بر موضوع و مطلب مورد نظرتان است.
4. اعتماد به نفس شرط موفقیت در سخنرانى است اگر فرد از اعتماد به نفس كافى برخوردار نباشد در سخن گفتن ناتوان است و خجالت كشیده و نمى‏تواند در سخنرانى حتى گفتگوى كوتاه با دوست جدید و ناآشناى خود موفق شود.
 بنابراین اگر خجالتى هستید و جرأت صحبت كردن، سؤال كردن و حرف زدن در جمع و افراد ناآشنا ندارید توصیه مى‏كنیم مقاله‏ى ضمیمه‏ى نامه را كه در مجله پرسمان شماره 5 به چاپ رسیده مطالعه كرده و راهكارهاى آن را عملى سازید.
 5. قبل از حرف زدن، خوب فكر كنید و جملات و كلمات را آماده كرده و در ذهن خود به آنها ترتیب منطقى دهید.
 6. با افرادى كه از این مهارت برخوردارند ارتباط نزدیك‏ترى داشته باشید و یا به نوارهاى آنها گوش داده و درباره‏ى چگونگى ورود و خروج به سخنرانى و صحبت‏هاى او خوب دقت كنید.
 7. در این زمینه می توانید از كتاب های:
 1- سخن و سخنوری مرحوم فلسفی،
2- آیین سخنوری دیل كارنگی،
3- آیین سخنرانی شریعتی سبزواری استفاده كنید.
 یکی از علل نداشتن جرأت برای ارائه کنفرانس یا سخنرانی، نداشتن اعتماد به نفس کافی است. اگر بتوانید قبل از شروع کار، اراده و اعتماد به نفس خود را تقویت کنید و به خود تلقین کنید که قادر بر انجام این کار هستید، مشکل شما تا حد زیادی حل می شود. علاوه بر این، ما در اینجا به بعضی از راهکارهای دیگری که برای برطرف شدن این مشکل مفید است اشاره می کنیم، اما قبل از آن توجه شما را به مقدمه ای در این باره جلب می کنیم: اضطراب و ترس از شرکت در برنامه های جمعی علل زیادی دارد. یکی از آنها داشتن افکار منفی است و چون زیر بنای احساسات انسان افکار اوست، اگر این افکار منفی باشد احساسات او نیز منفی و تخریب گر خواهد بود.
 اگر شما بتوانید افکار منفی را تبدیل به افکار مثبت کنید ترس شما از بین می رود. در اینجا چند نمونه از افکار منفی را که منجر به ترس از سخن گفتن در حضور جمع می شود می آوریم. [اگر من صحبت کنم، می ترسم عصبی و مضطرب شوم و نتوانم نظراتم را به روشنی بیان کنم] [من نباید مضطرب شوم].
اگر نتوانم درست صحبت کنم، همه مرا مورد تمسخر قرار می دهند] [این اتفاق نشان می دهد من آدم بی عرضه و حقیری هستم]. در اینجا چهار نمونه از افکار منفی را آوردیم که نتیجه آنها دچار اضطراب و هراس شدن شما می شود. اگر شما بتوانید افکار بالا را با افکار مثبت عوض کنید یقینا مشکلتان حل می شود؛ یعنی به جای اینها این طور فکر کنید: [اگر من صحبت کنم ممکن است ابتدا عصبی و مضطرب شوم، اما این طبیعی است وقتی شروع کردم آرامش بیشتری پیدا می کنم. من بزرگترین جلسه گردان و سخنران دنیا نیستم، اما می توانم نقطه نظرهایم را ارائه دهم]. در مورد فکر [نباید مضطرب باشم] به خود بگویید: [هیجان داشتن اشکال ندارد همه ما در این موقع چنین احساسی پیدا می کنیم].
اما این که چرا باید این طور فکر کنیم به این دلیل است که ما اگر در مقابل اضطراب خود مقاومت کنیم وضع بدتر می شود پس باید آن را بپذیریم ولی بزرگ نمایی نکنیم.
در مورد این فکر منفی که ممکن است شما را مسخره کنند به خود بگویید: [لازم نیست همه مردم دنیا مرا قبول داشته باشند، زیرا من هرگز انسان کاملی نیستم؛ پس طبیعی است که مورد تمسخر عده ای باشم]. و در مورد این فکر منفی که آدم بی عرضه و حقیری هستید به خود بگویید: [هیچ رابطه ای بین خوب حرف زدن در جمع و این که من یک انسان حقیر و بی ارزش و بی عرضه باشم وجود ندارد.
 این فرض غلط است که اگر عده ای مرا قبول ندارند و حقیر پندارند، همه مردم مرا حقیر پندارند و هیچ کس مرا دوست نداشته باشد]. بنابراین ما می توانیم با اصلاح افکار منفی خود، بسیاری از احساسات نادرستمان را که برخواسته از این افکار منفی است از بین ببریم. حال با توجه به این مقدمه، پیشنهادات زیر را برای تقویت روحیه تان به هنگام حضور در جمع دوستان و آشنایان یا برای کنفرانس دادن، به شما ارائه می کنیم:
 1. هرگز خود را سرزنش نكنید.
 2. بر اساس شناختى كه از خود دارید، براى خویش هدفى در نظر بگیرید و براى رسیدن به آن برنامه ریزى كنید؛ مثلاً بر اساس شناخت از خود، ارائه یك گزارش را به عهده گیرید؛ براى تهیه و كیفیت ارائه آن برنامه ریزى كنید و با تمرین در خلوت و نیز ارائه آن نزد دوستان صمیمى و گروهاى كوچك خود را براى ارائه در كلاس آماده سازید.
 3. هنگام سخن گفتن، خود را گرفتار آداب و رسوم و تكلف‏هاى بى مورد نسازید. ساده، راحت و عارى از هرگونه آداب خاصّ هدفتان را بیان كنید. در فعّالیّت‏هاى آغازین، خواسته و هدف خود را به صورت یك جمله بنویسید و نوشته را بخوانید.
 4. پرسش‏ها و مطالب اولیه را كوتاه و مختصر انتخاب كنید.
 5. ارتباط بصرى با مخاطب را حفظ كنید.
 6. همیشه سخن را با مقدمه، كلام یا یك كلمه جالب آغاز كنید، از به كارگیرى كلمات پیچیده بپرهیزید. كلمات آغازین باید متدوال و جذاب باشند.
 7. قبل از سخن گفتن، مطلب مورد نظر را نوشته، در ذهن مرور و تمرین كنید و شكل بیان و مهارت لازم را فراهم آورید.
 8. به درستى علمىِ سخنى كه مى‏گویید و به جا بودن آن یقین داشته باشید و با مطالعه و پشتوانه علمى قبلى به میدان گفتار گام نهید.
 9. هنگام سخن گفتن، به دیگران و قضاوت و حركات و سكناتشان هرگز توجّه نكنید. گفتارتان را پى‏گیرید و با خونسردى به هدف بیندیشید.
 10. موانع احتمالى و افكار و اعمال مزاحم را شناسایى و ذهن خود را براى مقابله با آن آماده سازید؛ مثلاً اگر خنده حاضران از ادامه سخن بازتان مى‏دارد، شما نیز بخندید.
 11. به كار خود پاداش دهید. یك نفس عمیق، به خود آفرین گفتن یا باز گفتن تفصیلى و با آب و تاب آن براى نزدیكان مى‏توانند پاداش به شمار آیند. 12. از جزئیات بكاهید و اصل سخن را به صورت خلاصه و گویا بیان كنید.
 13. اجازه سوء استفاده به دیگران ندهید. كافى است به كار خود ادامه داده، در صورت روبه‏رو شدن با واكنش آنان خود را در برابرشان احساس نكنید. 14. در انجام رفتارهاى اجتماعى كوچك و در محیطهاى دیگر كه بیش‏تر احساس راحتى مى‏كنید، فعال باشید. این كار را از سلام كردن، احوالپرسى، جواب سلام دادن، نگاه كردن، تعارف كردن و تعارف شنیدن آغاز كنید. و با تمرین به كارهاى بزرگ‏تر و مهم‏تر گسترش دهید.
 15. با افراد فعال و پر تحركى كه احساس خجالت نمى‏كنند، بیش‏تر مأنوس باشید و از خجالتى‏ها فاصله بگیرید.
 16. همیشه كلامى براى گفتن و عمل یا هنرى براى ارائه به جمع داشته باشید و آن را ارائه كنید. در جاهایى كه كم‏تر احساس كمرویى مى‏كنید و شبیه كلاس است، فعال‏تر باشید.
 17. توجه داشته باشید تا زمین نخورید راه رفتن نمى‏آموزید. پس باید نقد دیگران و تمسخر آن‏ها باشد تا شما مجال رشد یابید. بنابراین، اگر با عكس العمل دیگران روبه‏رو شدید یا در فعالیت‏هاى آغازین احساس ناتوانى كردید، از ادامه سخن یا عمل چشم پوشید؛ هر چند مى‏توانید آن را ارائه كنید و از این راه براى ارائه بهتر و كامل‏تر مطالب آماده شوید. امید واریم با توجه به اهمیت و حساسیت موضوع، با همت عالى و بلند، راهكارهاى عملى و روش‏هاى تغییر شناخت اهتمام كامل و دقیق و مستمر داشته باشید. تا به هدف نائل آیید.
 در اینجا باید یاد آور شد، این مقصود اندك اندك به دست مى‏آید نه با چند جلسه تمرین و خواندن چند جلد كتاب. اجراى پیوسته دستور العمل‏ها، تكنیك‏ها و رفتارها در رسیدن به هدف سودمند است. اما برای مقابله با کسی که از شما انتقاد می کند، بهترین و مناسب ترین پاسخ آن است که کاری کنید انتقاد او از حالت خصمانه داشتن به حالت دوستانه تبدیل شود. شما با این کار هم انتقاد او را سازنده کرده اید، هم او را خلع سلاح کرده اید، هم دشمنی او را به دوستی مبدل ساخته اید و هم از اضطراب خود کاسته اید. برای این کار لازم است هیچ عکس العمل متضاد نشان ندهید و بلکه به بخشی از انتقاد او که دارای نکته مثبتی است اعتراف کنید و آن را قبول کنید.
 در اینجا با چند مثال مطلب را بیشتر توضیح می دهیم. فرض کنید سر قرار حاضر نشدید، دوستتان در مقام انتقاد از شما می گوید: [همیشه دیر می کنی. از انتظار کشیدن خسته شده ام] شما در پاسخ بگویید: [بله حقیقت دارد. دیر کردم و حق داری عصبانی شوی]. با این پاسخ هم دوستتان احساس می کند کسی به حرفش گوش داده و مورد احترام قرار گرفته است و هم از شدت ناراحتی او کاسته می شود.
 اما اگر حالت تدافعی بگیرید و عذر و بهانه بیاورید، او را عصبانی تر کرده اید. مثال دیگر: برای تهیه یک گزارش یا مقاله زحمت زیادی کشیده اید، ولی استاد یا همکلاسی تان به شما می گوید: [گزارش (یا مقاله) بسیار بدی نوشته ای حواست کجا بود.
 آیا هنگام نوشتن خیالاتی شده بودی؟] شما می توانید بگویید: [مثل این که نکته مهمی را فراموش کرده ام. البته وقت زیادی صرف تهیه این گزارش کردم. ممکن است نظر خود را بیشتر توضیح دهید؟]. این طرز برخورد از شدت عصبانیت استادتان می کاهد و به احتمال زیاد بهتر با شما گفتگو می کند و راهنمایی بهتری به شما ارائه می دهد.
 مثال دیگر: فرض کنید لباس تازه ای خریده اید و همه از آن تعریف می کنند ولی در این میان کسی به شما بگوید: [این پیراهن سبز روی تن تو گریه می کند] شما برای خلع سلاح کردن او بگویید: [ممکن است لباس سبز به تن من نیاید به نظر شما چه رنگی بیشتر به من می آید؟] شما با این پاسخ هم انتقاد او را محترمانه پاسخ داده اید و از این بابت رنجشی در دلتان ایجاد نشده و هم مانع این شده اید که به بحث بی فایده ای درباره رنگ لباس کشیده شوید. مثال دیگر: فرض کنید کمی اضافه وزن دارید و دوستتان می گوید: [پرخور چاقی هستی. اختیار غذا خوردنت را نداری] در پاسخ می توانید بگویید: [بله حق با توست باید از وزنم کم کنم بهتر است غذا خوردنم را کنترل کنم]. بنابراین در مواجهه شدن با انتقادهای دیگران سه راه وجود دارد:
 1. ناراحت شوید و واکنش تدافعی از خود نشان دهید.
2. خود خوری کنید و با ناراحتی سکوت نمایید.
 3. به روش هایی که در بالا گفته شد؛ یعنی پیدا کردن نکته مثبتی در انتقاد او و پذیرش آن و توضیح خواستن بیشتر درباره سخنانش، سعی کنید او را خلع سلاح کنید و از حالت تهاجمی به حالت سازنده تبدیلش کنید.
به نظر ما روشی که هم شما را راضی می کند و هم انتقاد کننده شما را قانع می کند و ناراحتی بین شما را به دوستی تبدیل می کند و هم او را آماده می کند که به سخن شما گوش دهد و به شما احترام گذارد، روش سوم است. در حالی که روش اول و دوم به عمق اختلاف و ناراحتی می افزاید و مشکلی را هم حل نمی کند.                                                   با تشکر

http://yasinmedia.com





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


هدف از ایجاد این وبلاگ در میان گذاشتن مسائل و مقالات مربوط به علم روانشناسی عمومی و علم آمار است همچنین به اشتراک گذاشتن نظرات و دریافت پیشنهادات و انتقادات شما عزیزان می باشد و شما نیز اگر تمایل دارید مقاله سمینار ،کنفرانس ،پاورپوینت یا هر مطلب دیگرتان با نام خودتان در این وبلاگ قرار گیرد لطفاً مطالب را به آدرس hasanpor1356@yahoo.com ایمیل فرمایید ویا با شماره 09143207835 تماس حاصل نمایید.

مدیر وبلاگ : علی حسنپور
نظرسنجی
نظر شما در مورد گنجاندن نمونه سوال و یاداشتهای کلاس (دروسی که توسط اساتید تدریس میشه ) چیست ؟








نظر شما در مورد گنجاندن نمونه سوال و یاداشتهای کلاس (دروسی که توسط اساتید تدریس میشه ) چیست ؟








جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
کد جست و جوی گوگل